Klasyfikacja kryzysów – źródło

W poprzednim wpisie delikatnie napocząłem teorię, dotyczącą kryzysu. Tym razem chciałbym pójść nieco dalej i sklasyfikować kryzysy według kryterium źródła. Często może się wydawać, że kryzys po prostu się pojawia i już. Dopiero, gdy dany kryzys zostanie przeanalizowany dogłębnie, okazuje się, że faktycznie, są różne źródła powstawania. Co więcej, wcale nie ma ich tak dużo. Na moje potrzeby wyróżniam dziewięć źródeł pochodzenia kryzysów:

  1. naturalne,
  2. technologiczne,
  3. gospodarcze,
  4. prawne i legislacyjne,
  5. konfliktowe (konfrontacyjne),
  6. wynik wrogich działań,
  7. wynik zaniedbań organizacyjnych,
  8. przemoc w miejscu pracy,
  9. wynik plotek i wrogiej komunikacji.

Kryzysy naturalne, jak sama nazwa wskazuje, pochodzą z natury, środowiska naturalnego. Za zagrożenia naturalne można uznać trzęsienia ziemi, erupcje wulkanów, huragany, powodzie, pożary powstałe np. w wyniku uderzenia pioruna, fale tsunami, etc.

Kryzysy pochodzenia technologicznego podzielić można na dwie główne kategorie, błędy systemowe wynikające np. z błędów w projekcie, czy też błędy oprogramowania oraz błędy ludzkie, takie jak wypadki przy pracy.

Kategoria kryzysów gospodarczych jest jedną z bliższych naszej intuicji. Ona również dzieli się na dwie kategorie, wewnętrzne dla przedsiębiorstwa, organizacji czy też państwa oraz zewnętrzne, wynikające ze zmian w gospodarce.

Bardzo ciekawą kategorią są kryzysy prawne i legislacyjne. Objawiać mogą się one np. poprzez zmiany w prawie, które likwidują podstawę prawną działalności przedsiębiorstwa. Przykładem takiego potencjalnego kryzysu mogą być niedawno prowadzone dyskusje na temat zakazu hodowli zwierząt futerkowych. Jeśli zakaz zostałby wprowadzony, hodowle straciłyby podstawę prawną do prowadzenia działalności.

Kryzysy konfliktowe (konfrontacyjne) mogą wynikać np. z powodu ścierania się grup interesów w ramach przedsiębiorstwa czy organizacji. Często słyszy się o “polityce wewnętrznej” czy “wewnętrznych rozgrywkach politycznych” w różnych organizacjach i firmach.

Kryzysy powstałe w wyniku wrogich działań obejmować mogą działania zarówno globalne, takie jak konflikty zbrojne, jak i lokalne takie jak działania terrorystyczne, sabotaż, czy nawet działania konkurencji.

Jedną z bardziej oczywistych kategorii są kryzysy powstałe w wyniku zaniedbań organizacyjnych. Od takiego zwykłego “ktoś czegoś nie uwzględnił w procedurze”, poprzez błędy w strategii, np. skierowanie uwagi na dobro udziałowców, a nie klientów, aż do błędów w zarządzaniu.

W doniesieniach medialnych coraz częściej pojawiają się informacje o kryzysach wynikających z przemocy w miejscu pracy. Nie chodzi wyłącznie o przemoc fizyczną, ale również o psychiczną czy ekonomiczną. Znam przypadek, gdzie praktycznie cały zespół złożył wypowiedzenia, ze względu na nowego szefa, który okazał się tyranem.

Ostatnim, ale szczególnie istotnym w obecnych czasach, źródłem kryzysu mogą być plotki i wroga komunikacja. Jestem pewny, że większość ludzi słyszała o co najmniej jednym przypadku, gdzie jedna organizacja wypuściła (oficjalnie lub nie) niekorzystne (i niekoniecznie prawdziwe) informacje o innej organizacji, co spowodowało duże problemy dla tej drugiej. Przynajmniej na początku, bo były też przypadki, gdzie organizacja “atakująca” stawała się ofiarą swoich własnych działań.

To z grubsza tyle, jeśli chodzi o źródła pochodzenia kryzysów. W kolejnych wpisach pojawi się ciąg dalszy klasyfikacji kryzysów oraz, żeby oderwać się od teorii, sięgnę do historii i przytoczę kilka ciekawych przykładów, jak zarządzanie kryzysowe wyglądało w praktyce.

Dodaj komentarz